فنّاوری اطلاعات و ارتباطات همگام با فرصت های ناب و بی شماری که برای پیشرفت فراهم می کند چالش ها و تهدیداتی هم به همراه دارد. حقوق درصدد حمایت از فرصت ها در پیشگیری و مقابله با چالش ها و تهدیدات است. ازآنجاکه درک ذات هر مفهومی راهگشای بررسی ابعاد و آثار حقوقی ناشی از آن است، بررسی فضای سایبری در پرتو ابعاد مفهومی، نخست موجب شناخت این فضا و سپس شناخت ابعاد و آثار حقوقی آن خواهد شد. با توجه به طیف گسترده و نوپدیدار فنّاوری اطلاعات و ارتباطات، موضوع اصلی پژوهش حاضر یافتن مفهوم فضای سایبری به منزلۀ فضای عینیِ ناملموس و آثار حقوقی ناشی از آن است. این مطالعه به روش توصیفی ـ تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای و اینترنتی انجام شده است. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که حقوق فضای سایبری با حقوق دنیای فیزیکی هم تمایز و هم تشابه دارد، اما اصول و مبنای قانون گذاری و همین طور ابزار، شرایط و آثار ارتکاب رفتار در فضای سایبری با دنیای فیزیکی تفاوت دارد.

توانایی دولت ها در استفاده از فناوری های سایبری باعث شده است که بتوانند با استفاده از این فناوری ها خساراتی را به رقبایشان وارد کنند. روزانه میلیون ها حمله سایبری در سراسر دنیا اتفاق می افتد که چنین حملاتی علیه تاسیسات نظامی، سیستم های بانکی، تاسیسات هسته ای و سایر زیرساخت های حیاتی کشورها انجام می گیرد. در حال حاضر قوانین شفاف و مدونی برای حوزه سایبری وجود ندارد و کشورهایی که دارای توان بالایی در این حوزه هستند از فرصت استفاده کرده حملاتی را علیه رقبایشان انجام می دهند. این پژوهش، به این سوال پاسخ می دهد که چه ضرورتی دارد که کشورها به تدوین کنوانسیونی بین المللی در مبارزه با حملات سایبری بپردازند و فعالیت های سایبری خودشان را در چارچوب چنین کنوانسیونی محدود کنند؟ با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی بحث خواهد شد که چون تدوین یک کنوانسیون بین المللی می تواند نقش مهمی در بازدارندگی از انجام حملات سایبری، مدیریت موثر بحران، حل مشکل انتساب و مسیولیت بین المللی دولت ها، تعیین اندازه و ماهیت اقدام های متقابل در برابر حملات سایبری داشته باشد، ضرورت دارد دولت ها به تدوین یک کنوانسیون بین المللی درباره حملات سایبری بپردازند و با گنجاندن قوانین و مقررات الزام آور در چنین کنوانسیونی به این وضعیت نابسامان پایان دهند.

سال های زیادی از شروع بحث فضای مجازی گذشته و جغرافیای سیاسی جهان را متحول ساخته است ولی به دلیل بدیع بودن موضوع و شاید غیرقابل لمس بودن آن، در مورد حتی معنای ابتدایی ترین اصطلاحات مانند فضای مجازی، جنگ سایبری، حمله سایبری، و غیره انسجام خاصی وجود ندارد .این مقاله نتیجه گردآوری، مطالعه و تحقیق بر روی مستندات و اقدامات کشورهای پیشرو در این زمینه مانند روسیه و آمریکا بوده و درصدد استخراج تعاریف، اصطلاحات، طبقه بندی، ویژگی، انواع و ... جنگ سایبری است.

حملات سایبری معضلی جهانی است که امنیت جهان را با تهدیدات زیادی مواجه نموده است. همه روزه شاهد حملات سایبری در سطح جهان هستیم به نحوی که فعلا هیچ نقطه ای از جهان در برابر این حملات مصون نمی باشد. ظرفیت ها و پتانسیل هایی که فضای سایبری برای جامعه بشری به ارمغان آورده باعث گردیده تعدادی از کشورها از این ظرفیتها برای مقاصد سیاسی و اقتصادی خود سوءاستفاده نمایندکه این باعث بر هم خوردن امنیت سایبری جهانی گردیده است.آنچه می تواند به حل این معضل در جهان کمک نماید همکاری دولتها در سطح بین المللی برای تقویت امنیت سایبری شان می باشد. سؤالی که در این تحقیق مطزح می گردد این است که چه ضرورتی برای دولتها وجود دارد تا جهت تقویت امنیت سایبری با یکدیگر همکاری نمایند؟با روش توصیفی- تحلیلی به این سؤال پاسخ داده شده که به دلیل اینکه تمام جنبه های زندگی بشری به فناوریهای حوزه سایبری وابسته شده و چنین سطح از وابستگی موجب سوء استفاده بعضی از دولتها در ارتکاب حملات سایبری به زیر ساختهای حیاتی دولتها می گردد نیاز است تا جهت تقویت امنیت سایبری همکاریهایی در سطح بین المللی توسط دولتها صورت گیرد.

نقش فضای سایبری در محیط دریایی کشورها بسیار برجسته بوده و در بردارنده پیامدهای مهمی برای امنیت و راهبرد دریایی کشورها است. در این راستا، سوال مقاله حاضر این است که نقش آفرینی نیرو های دریایی در حوزه فضای سایبری چیست و متقابلاً این فضا چه پیامدها (فرصت ها و چالش هایی) برای امنیت و راهبرد دریایی کشورها دارند؟ در پاسخ به این سوال، با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار اسنادپژوهی، به این گزاره رسیدیم که فضای سایبری، هسته اصلی موفقیت در مأموریت های دریایی است و اساس کنترل و فرماندهی نیرو های دریایی را تشکیل می دهد. سیستم ها و سامانه های مبتنی بر اطلاعات، آگاهی از فضای نبرد، جمع آوری اطلاعات، هدف گیری و قابلیت های دیگر را امکان پذیر می کند. هدف نیرو های دریایی مدرن، حفظ آزادی مانور و سلب آزادی عمل دشمن در دریا است که این قابلیت را تجهیزات و توانمندی های سایبری فراهم می کند. قابلیت های سایبری دشمنان همانند هدف گیری دقیق و حملات دوربرد به کشتی ها به این معنا است که نیرو های دریایی در دریا نسبت به گذشته پیوند محکم تری با یکدیگر دارند و در عین حال آسیب پذیرتر شده اند. موازنه سنتی قوا بین نیرو های دریایی و دشمنان به دلیل گسترش قابلیت های سایبری بر هم خورده است، که این امر باعث ایجاد عدم تقارن شده است. قابلیت های سایبری، همچنین نیرو های دریایی کوچک تر و بازیگران غیردولتی را به طور نامناسبی قدرتمند تر می کند.

نقش فضای سایبری در محیط دریایی کشورها بسیار برجسته بوده و در بردارنده پیامدهای مهمی برای امنیت و راهبرد دریایی کشورها است. در این راستا، سوال مقاله حاضر این است که نقش آفرینی نیرو های دریایی در حوزه فضای سایبری چیست و متقابلاً این فضا چه پیامدها (فرصت ها و چالش هایی) برای امنیت و راهبرد دریایی کشورها دارند؟ در پاسخ به این سوال، با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار اسنادپژوهی، به این گزاره رسیدیم که فضای سایبری، هسته اصلی موفقیت در مأموریت های دریایی است و اساس کنترل و فرماندهی نیرو های دریایی را تشکیل می دهد. سیستم ها و سامانه های مبتنی بر اطلاعات، آگاهی از فضای نبرد، جمع آوری اطلاعات، هدف گیری و قابلیت های دیگر را امکان پذیر می کند. هدف نیرو های دریایی مدرن، حفظ آزادی مانور و سلب آزادی عمل دشمن در دریا است که این قابلیت را تجهیزات و توانمندی های سایبری فراهم می کند. قابلیت های سایبری دشمنان همانند هدف گیری دقیق و حملات دوربرد به کشتی ها به این معنا است که نیرو های دریایی در دریا نسبت به گذشته پیوند محکم تری با یکدیگر دارند و در عین حال آسیب پذیرتر شده اند. موازنه سنتی قوا بین نیرو های دریایی و دشمنان به دلیل گسترش قابلیت های سایبری بر هم خورده است، که این امر باعث ایجاد عدم تقارن شده است. قابلیت های سایبری، همچنین نیرو های دریایی کوچک تر و بازیگران غیردولتی را به طور نامناسبی قدرتمند تر می کند. مقاله حاضر در راستای تبیین یافته های فوق، بده ترسدیم سداختار ید ا الید ههدا ی فضدا ی سدا یبری مدرتبط بدا مأموریتهای نیروی دریایی، تبیین راهبرد نیروهای دریایی بینالمللی برای فضای سایبری و مهمتدر از همده، تبیین پیامدهای فضای سایبری برای امنیت دریدایی در سده سدرا راهبردی، عملیاتی و تاکتیکی پرداخت شده است.